Καθ' έξιν αποβολές

«Καθ’ έξιν αποβολές» είναι ο ιατρικός όρος για τις επαναλαμβανόμενες απώλειες κύησης. Η κάθε αποβολή είναι οδυνηρή εμπειρία· όταν επαναλαμβάνεται, γεννά το ερώτημα «γιατί». Η απάντηση δεν είναι μία. Οι αιτίες είναι πολλές και διαφορετικές, και σε κάθε ζευγάρι αναζητούνται με τη σειρά.

Η διερεύνηση αφορά και τους δύο συντρόφους. Ξεκινά από το ιστορικό και προχωρά σε συγκεκριμένες εξετάσεις ανά κατηγορία αιτιών. Όταν βρεθεί το αίτιο, η αντιμετώπιση εξειδικεύεται σε αυτό. Εξίσου σημαντική, σε όλη τη διαδρομή, είναι η ψυχολογική υποστήριξη και η ενθάρρυνση του ζευγαριού.

Όλα τα ζευγάρια με ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών θα πρέπει να κάνουν έλεγχο καρυοτύπου, δηλαδή ανάλυση των χρωμοσωμάτων από δείγμα αίματος. Σε περίπου 3–5% των ζευγαριών ο ένας από τους δύο είναι φορέας μιας ισορροπημένης δομικής ανωμαλίας των χρωμοσωμάτων. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται συμβουλευτική από κλινικό γενετιστή για τις πιθανότητες μελλοντικής υγιούς κύησης· μια επιλογή για τα ζευγάρια αυτά είναι η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση στο πλαίσιο εξωσωματικής. Σε νέα αποβολή, συνιστάται ιστολογική και κυτταρογενετική ανάλυση του υλικού της κύησης.

Συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας, όπως η δίκερως ή η μονόκερως μήτρα και το διάφραγμα, μπορεί να ευθύνονται για αποβολές. Το ίδιο και τα ευμεγέθη ινομυώματα, ιδίως όταν βρίσκονται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (υποβλεννογόνια). Η διάγνωση γίνεται με διακολπική υπερηχογραφία και υστεροσαλπιγγογραφία. Τα ινομυώματα αντιμετωπίζονται με λαπαροσκόπηση ή υστεροσκόπηση, ανάλογα με τη θέση τους.

Ανεπάρκεια τραχήλου: γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε επεμβάσεις στη μήτρα ή στον τράχηλο, όπως αποξέσεις ή κωνοειδή εκτομή, αλλά και γυναίκες με ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά του τραχήλου, μπορεί να εμφανίσουν βράχυνσή του στην κύηση. Διαγιγνώσκεται με υπερηχογραφική μέτρηση του τραχήλου. Όταν το μήκος πέφτει κάτω από 2 εκατοστά, μετά τη 14η εβδομάδα τοποθετείται περίδεση, ένα ειδικό ράμμα που αφαιρείται μετά την 36η εβδομάδα.

Ο υποθυρεοειδισμός και ο σακχαρώδης διαβήτης συνδέονται με καθ’ έξιν αποβολές, όταν δεν είναι ρυθμισμένοι. Όταν ρυθμίζονται, δεν ενοχοποιούνται. Γι’ αυτό ο έλεγχος περιλαμβάνει καμπύλη σακχάρου, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) και πλήρη έλεγχο θυρεοειδούς. Η παχυσαρκία σχετίζεται με αύξηση των αποβολών του πρώτου τριμήνου. Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έχει επίσης συνδεθεί με αποβολές.

Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο είναι μια ανοσολογική κατάσταση στην οποία ανιχνεύονται στο αίμα αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα σε υψηλούς τίτλους. Σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες αποβολές πριν από τη 10η εβδομάδα, με απώλεια του εμβρύου μετά τη 10η εβδομάδα, με πρόωρο τοκετό λόγω προεκλαμψίας και με φλεβική θρόμβωση. Μπορεί να είναι πρωτοπαθές ή να συνοδεύει χρόνιες αυτοάνοσες νόσους, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος. Ο έλεγχος γίνεται με το αντιπηκτικό του λύκου (LAC) και τα αντικαρδιολιπινικά αντισώματα (aCL). Για τη διάγνωση χρειάζονται δύο θετικές μετρήσεις, με μεσοδιάστημα μερικών εβδομάδων.

Θρομβοφιλία είναι η προδιάθεση για θρομβώσεις, κληρονομική ή επίκτητη. Στην κύηση το αίμα πήζει φυσιολογικά πιο εύκολα· σε μια γυναίκα με θρομβοφιλία η τάση αυτή μπορεί να επηρεάσει την αιμάτωση του πλακούντα και την πορεία της κύησης. Εξετάζεται με βάση το ιστορικό: προηγούμενη θρόμβωση, θρομβοφιλία ή θρομβώσεις στην οικογένεια, ή επαναλαμβανόμενες απώλειες κύησης. Αν βρεθεί θρομβοφιλία, μπορεί να συστηθεί στην κύηση αντιπηκτική αγωγή με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους ή ασπιρίνη.

Χρόνιες φλεγμονές του ενδομητρίου (ενδομητρίτιδα) στο παρελθόν μπορεί να ενοχοποιούνται για καθ’ έξιν αποβολές. Λοιμώξεις από βακτήρια, ιούς και παράσιτα ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εμβρύου στο πρώτο τρίμηνο. Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα μοριακού ελέγχου του μικροβιώματος του ενδομητρίου, δηλαδή των μικροοργανισμών που ζουν στο εσωτερικό της μήτρας, με υλικό από το ενδομήτριο.

Υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης στο αίμα συσχετίζονται με καθ’ έξιν αποβολές. Μια από τις γενετικές αιτίες είναι η ανεπάρκεια του ενζύμου MTHFR. Χαμηλά επίπεδα φυλλικού οξέος σχετίζονται επίσης με αποβολές.