
Η υστεροσκόπηση και η λαπαροσκόπηση είναι ενδοσκοπικές μέθοδοι: επισκοπούμε το εσωτερικό της μήτρας ή της κοιλιάς με λεπτό οπτικό όργανο, για διάγνωση ή για επέμβαση.
Η λέξη προέρχεται από την «υστέρα», δηλαδή τη μήτρα, και το «σκοπώ», δηλαδή παρατηρώ. Με ένα λεπτό ενδοσκόπιο που περνά από τον τράχηλο βλέπουμε την κοιλότητα της μήτρας. Για να έχουμε καλή ορατότητα, η κοιλότητα διατείνεται με υγρό ή αέριο που εγχύεται με ειδική συσκευή.
Η υστεροσκόπηση είναι διαγνωστική ή επεμβατική. Ενδείκνυται σε υπογονιμότητα, καθ’ έξιν αποβολές, συμφύσεις μέσα στη μήτρα, υποβλεννογόνια ινομυώματα, πολύποδες, διάφραγμα της μήτρας, ξένα σώματα όπως το σπιράλ, υπερπλασία του ενδομητρίου, μητρορραγίες και υποψία καρκίνου του ενδομητρίου. Δεν γίνεται σε ενεργό φλεγμονή της μήτρας ή της πυέλου, σε κύηση, σε μεγάλη αιμορραγία, σε καρκίνο του τραχήλου και σε πρόσφατη διάτρηση της μήτρας.
Μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε φάση του κύκλου. Προτιμούμε αμέσως μετά την περίοδο, ιδίως όταν πρόκειται να αφαιρέσουμε πολύποδες, ινομυώματα, συμφύσεις ή σπιράλ. Όταν διερευνούμε πιθανή υπερπλασία, προτιμούμε το δεύτερο μισό του κύκλου. Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και σχετίζονται συνήθως με την αναισθησία ή το διατατικό μέσο.

Η λαπαροσκόπηση είναι χειρουργική τεχνική που εφαρμόζεται σήμερα στις περισσότερες γυναικολογικές επεμβάσεις. Γίνεται με γενική αναισθησία. Από μια μικρή οπή στον ομφαλό γεμίζουμε την κοιλιά με διοξείδιο του άνθρακα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος, και εισάγουμε το τηλεσκόπιο με ψυχρό φωτισμό. Από δύο ή τρεις ακόμη μικρές οπές περνούν τα χειρουργικά εργαλεία. Στην επέμβαση συμμετέχουν δύο χειρουργοί, που εργάζονται με μεγέθυνση της εικόνας.
Σε σχέση με την ανοικτή χειρουργική, η μετεγχειρητική επιβάρυνση είναι μικρότερη και η νοσηλεία διαρκεί συνήθως ένα εικοσιτετράωρο.

Η διαγνωστική λαπαροσκόπηση γίνεται σε υπογονιμότητα, χρόνιο πυελικό πόνο, υποψία ενδομητρίωσης ή χρόνιας πυελικής φλεγμονής, εκτίμηση συγγενούς ανωμαλίας της μήτρας, οξύ κοιλιακό πόνο και υποψία εξωμήτριας κύησης.
Η επεμβατική λαπαροσκόπηση καλύπτει τη λύση συμφύσεων και τις επεμβάσεις στις σάλπιγγες για υπογονιμότητα, την αφαίρεση κύστεων και άλλων μορφωμάτων των ωοθηκών, την αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης, την αφαίρεση ινομυωμάτων, υδροσάλπιγγας ή εξωμήτριας κύησης, την αφαίρεση μήτρας, ωοθηκών και σαλπίγγων, τη στειροποίηση και επεμβάσεις γυναικολογικού καρκίνου.
Δεν ενδείκνυται σε ειλεό, σε πολύ μεγάλη ενδοκοιλιακή μάζα, σε βαριά καρδιοαναπνευστική νόσο, μετά από πολλαπλά κοιλιακά χειρουργεία, σε φλεγμονή του κοιλιακού τοιχώματος ή περιτονίτιδα, σε σημαντική παχυσαρκία, σε διαταραχές πηκτικότητας και σε διαφραγματοκήλη. Αν υπάρχει κάποιος από αυτούς τους παράγοντες, συζητάμε μαζί σας την κατάλληλη εναλλακτική.
Η ρομποτική χειρουργική δεν είναι νέα τεχνική, αλλά εξέλιξη της λαπαροσκόπησης. Ο χειρουργός κάθεται σε κονσόλα και οι κινήσεις του μεταφέρονται σε βραχίονες που κρατούν την κάμερα και τα εργαλεία, μέσα από τρεις ή τέσσερις μικρές οπές. Ο χειρουργός βλέπει τρισδιάστατη εικόνα σε μεγέθυνση.
Χειρουργεί πάντα ο γυναικολόγος. Το ρομποτικό σύστημα δεν έχει καμία αυτονομία· είναι εργαλείο στα χέρια του χειρουργού. Ρομποτικά μπορούν να γίνουν επεμβάσεις για κύστεις ωοθήκης, υδροσάλπιγγα, εξωμήτρια κύηση, ινομυώματα, ενδομητρίωση, αφαίρεση μήτρας, λύση συμφύσεων, ουρογυναικολογικά προβλήματα και κακοήθεις όγκους της μήτρας και του τραχήλου.
Η υστεροσκόπηση γίνεται μέσα από τον τράχηλο, χωρίς τομή, και δείχνει το εσωτερικό της μήτρας. Η λαπαροσκόπηση γίνεται με μικρές οπές στην κοιλιά, υπό γενική αναισθησία, και δείχνει τη μήτρα, τις σάλπιγγες και τις ωοθήκες από έξω.
Η νοσηλεία μετά από λαπαροσκόπηση διαρκεί συνήθως ένα εικοσιτετράωρο, και η μετεγχειρητική επιβάρυνση είναι μικρότερη από την ανοικτή χειρουργική. Ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από την επέμβαση και την κατάστασή σας. Θα σας ενημερώσουμε πριν από την επέμβαση.
Μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε φάση. Για αφαίρεση πολύποδα, ινομυώματος, συμφύσεων ή σπιραλ προτιμούμε αμέσως μετά την περίοδο. Για διερεύνηση υπερπλασίας του ενδομητρίου προτιμούμε το δεύτερο μισό του κύκλου. Θα ορίσουμε μαζί την ημερομηνία.
Όχι. Χειρουργεί πάντα ο γυναικολόγος, από την κονσόλα. Το σύστημα μεταφέρει τις κινήσεις του στα εργαλεία και δεν λειτουργεί μόνο του. Αν η περίπτωσή σας προσφέρεται για λαπαροσκοπική ή ρομποτική προσέγγιση, θα το συζητήσουμε στην επίσκεψη.